กำจัดน้ำเสียโรงงานอุตสาหกรรมอย่างไรให้ถูกกฎหมาย

         การกำจัดน้ำเสียโรงงานอุตสาหกรรมถือเป็นหนึ่งในภารกิจสำคัญที่สุดของผู้ประกอบการทุกคน เพราะนอกจากจะช่วยปกป้องสิ่งแวดล้อมรอบข้างแล้ว การบริหารจัดการที่ไม่ถูกต้องยังอาจนำไปสู่บทลงโทษทางกฎหมายที่รุนแรง ไม่ว่าจะเป็นการปรับ การสั่งหยุดกิจการ หรือแม้กระทั่งโทษทางอาญา 

         ดังนั้น กำจัดน้ำเสียโรงงานอุตสาหกรรมให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด จึงเป็นสิ่งที่ไม่สามารถมองข้ามได้เลย

ปัญหาน้ำเสียกับข้อบังคับทางกฎหมายที่ต้องรู้

         ในประเทศไทย การปล่อยน้ำเสียจากโรงงานอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกฎหมายหลายฉบับ เช่น พระราชบัญญัติโรงงาน และพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ซึ่งได้กำหนดค่ามาตรฐานบำบัดน้ำเสียทิ้งไว้อย่างชัดเจน

         หากโรงงานปล่อยน้ำเสียที่มีค่าสารปนเปื้อน เช่น ค่า BOD (Biochemical Oxygen Demand), COD (Chemical Oxygen Demand) หรือโลหะหนัก เกินกว่ามาตรฐานที่กฎหมายกำหนด ย่อมส่งผลกระทบต่อแหล่งน้ำธรรมชาติและชุมชนใกล้เคียง อีกทั้งยังเสี่ยงต่อการถูกร้องเรียนและดำเนินคดีตามกฎหมายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

4 ขั้นตอนการกำจัดน้ำเสียโรงงานอุตสาหกรรมให้ถูกต้องตามกฎหมาย

         เพื่อให้การบริหารกำจัดน้ำเสียโรงงานอุตสาหกรรมเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดและไม่ละเมิดข้อกฎหมาย โรงงานอุตสาหกรรมควรดำเนินงานตามขั้นตอนหลัก ดังนี้

         1. วิเคราะห์และประเมินคุณลักษณะของน้ำเสีย

         เนื่องจากน้ำเสียที่ออกจากแต่ละกระบวนการผลิตมีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง การวิเคราะห์สารปนเปื้อนและปริมาณน้ำเสียตั้งต้นจึงเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญ เพื่อให้สามารถเลือกระบบบำบัดที่เหมาะสมและคุ้มค่าที่สุด

         2. เลือกระบบบำบัดน้ำเสียที่เหมาะสมกับประเภทโรงงาน

         การติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียที่มีประสิทธิภาพสามารถแบ่งออกเป็น 3 วิธีหลักตามลักษณะของสารปนเปื้อน:

• กายภาพ (Physical Treatment) : ใช้ดักขยะ ตะแกรงดักกรวดทราย หรือดักไขมันในเบื้องต้น
• เคมี (Chemical Treatment) : ใช้สารเคมีเพื่อปรับสภาพความเป็นกรด-ด่าง หรือตกตะกอนสารเคมีและโลหะหนัก
• ชีวภาพ (Biological Treatment) : ใช้จุลินทรีย์ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ ซึ่งเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมอย่างมาก

         3. ตรวจสอบและควบคุมคุณภาพน้ำทิ้งก่อนปล่อยออกสู่ภายนอก

         ก่อนที่จะปล่อยน้ำลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะหรือท่อระบายน้ำ กฎหมายกำหนดให้ต้องมีการตรวจวัดคุณภาพน้ำทิ้งอย่างสม่ำเสมอ โดยต้องส่งตัวอย่างน้ำไปตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม เพื่อยืนยันว่าค่าน้ำทิ้งเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน

         4. จัดทำรายงานและบันทึกการทำงานของระบบ

         นอกจากการบำบัดน้ำเสียจริงแล้ว การจัดเก็บเอกสารและบันทึกการทำงานของระบบบำบัดน้ำเสียก็เป็นข้อบังคับทางกฎหมายเช่นกัน เจ้าหน้าที่ประจำโรงงานต้องบันทึกข้อมูลปริมาณน้ำเสีย สารเคมีที่ใช้ และผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำ เพื่อรองรับการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่ภาครัฐ

         การกำจัดน้ำเสียโรงงานอุตสาหกรรมอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ไม่เพียงแต่ช่วยลดความเสี่ยงจากการถูกดำเนินคดีหรือถูกสั่งปิดกิจการเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างภาพลักษณ์ที่ดีในด้านความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม (ESG) อีกด้วย การเลือกระบบบำบัดที่ได้มาตรฐาน พร้อมทั้งมีการตรวจวัดและดูแลรักษาอย่างต่อเนื่อง จึงเป็นเงินลงทุนที่คุ้มค่าและยั่งยืนที่สุดสำหรับทุกโรงงานอุตสาหกรรม